Lütfü Şehsuvaroğlu
Lütfü Şehsuvaroğlu
Giriş Tarihi : 14-04-2016 11:23

Kubbeyi Yerine Koymak ya da Kubbeyi Yere Koymamak

SİMETRİ OLMADAN DA SANAT OLUR - SÜLEYMANİYE BAHÇESİNDEN POLİTİK ARENAYA:

İlk cami Kuba Mescidi. 

Fakat şu evrendeki ilk caminin Kâbe olduğuna kuşku yok.

Yeryüzünün taşı ona ne güzel mütemmim cüz kılınmış…

Hacer’ül esved…

Kuba Mescidi Peygamberimizin inşaatında çalıştığı cami… Hz. Muhammed Mekke’den Medine’ye hicret ederken etrafındaki Müslümanlarla beraber yaptı o camiyi…

Sonra Mescid-i Nebevi…

Yeryüzünde kurulan ilk mescit Mekke’de bulunan Kâbe-i Muazzama’dır. Muazzama; en büyük, en çok saygı gösterilmesi gereken anlamında... Hz. Muhammed, 622 yılında Mekke’den Medine’ye hicret ettiğinde Medine yakınlarında Kuba Köyü’nde İslam tarihinin ilk mescidini inşa etmiştir.

Türkiye’deki ilk cami ise Antakya ili sınırlarında Habib-i Neccar Camii…

Peygamberimizin inşasında emeği olan cami Mescid-i Nebevi’nin ilk hali 48 metreye 48 metre genişlikte bir alandı. Bir bölümünde Peygamberin hayat alanı bulunurdu. Bir bölümü de gençler için Suffe namıyla ayrılmıştı.

Mescid-i Nebevî Hicret’ten sonra Medine’de Muhammed bin Abdullah ile ashabı tarafından inşa edilen, Muhammed’in kabrini ihtiva eden mesciddir. Nebevî sözcüğü Arapça’da “peygambere ait” anlamına gelir. Dolayısıyla tamlamanın anlamı Peygamber Mescidi’dir. Mekke’de bulunan Mescid-i Haram’dan sonra Müslümanlara göre ikinci en kutsal mekândır.

Mescidi Nebi ilk inşasında basit bir yapıydı.. Hurma kütüklerinden sütunları vardı. Hurma dallarından çatısı… Basit taşlardan duvarları… Hemen bitişiğindeki bugün kabir olan ev kerpiçtendi. Minberi ve mihrabı yoktu. Cuma hutbelerini efendimiz minber olmadığından bir ağaç kütüğünün üstünden okurdu. 

Camiler Allah’ın evi olarak kulun en hürmetle muamele gördüğü mekânlardır.

Selçuklu döneminde de ulu camiler o döneme ait mimari zevk-ü selimi gözler önüne seren eserler…

Osmanlı, cami mimarisini zirveye çıkardı.

Fakat bunu yaparken ecdadının eserlerinin yanına haddini aşarak eser yapmamaya özen gösterdi. Ulu Cami’nin, Gök Medrese’nin Çifte Minare’nin yanı başında Osmanlı eseri göremezsiniz.

Mimar Sinan mimarimizin zirve ismi... Onun eserlerinin hiçbirisi birbirini tekrar etmez.  

Mabedin mahfiyeti, görkemi, huzur iklimi, kula eğilen hürmet eden taşın ünsiyeti, onun eserlerinde anlamlı bir şiir gibi yükselir asumana…

Süleymaniye Camii klasik Osmanlı mimarisini tam tekmil yansıtan bir camidir. 

İstanbul’da yüzü aşkın deprem olmasına karşılık bu caminin duvarında en ufak bir çatlağa bile rastlanmamıştır.

On şerefesi vardır ve bu Sultan Süleyman’ın onuncu padişah oluşunu simgeler. 

Tiryakiler Çarşısı adını taşıyan ince uzun meydanda tek katlı medreseler bulunur. Her kubbenin altında bir pencereyle belirlenen iç odalar yer alır.  İmaretleri, tevekkül ehlinin aza rıza gösteren tavrının estetik duyuşa, mimariye yansımasıdır bu…

Caminin kubbesi dört fil ayağı üzerine oturur. 53 m. yüksekliğinde ve 26,5 m çapındadır.

Ayasofya’daki gibi iki yarım kubbe ile desteklenir. Kubbe kasnağında 32 pencere, cami avlusunun dört köşesinde de birer minare bulunmaktadır. 

Bu minarelerin camiye bitişik iki tanesi 76 metre yüksekliğindedir ve üçer şerefe bulundururlar. 

Diğer ikisi ise 56 metre yüksekliğindedir ve ikişer şerefelidir.

Bu anlamda karşılıklı simetriye dikkat edilmiştir.

Fakat bu İslam mimarisinde bizzat simetriyi bozan yaklaşıma ters değildir. 

Süleymaniye Camiinin yan dış ayakları üstündeki simetri gibi durduğu sanılan yapılara dikkatle bakılacak olursa birinde fazladan bir pencere görürsünüz. Resimde olduğu gibi…

Hatta birinin ayağı ve kenar çıkıntıları diğerinden daha geniştir. 

Süleymaniye Camii, islerinin yapıya zarar vermeyecek biçimde geri dönüşümde kullanılması tekniği ile ünlüdür.

Cami, içindeki hava akımının bu isleri temizleyeceği biçimde dizayn edilmiştir.

Yağ lambalarından çıkan isler tek noktada toplanır ve bu da mürekkep yapımında kullanılır.

Kanuni ve Hürrem türbeleri camiye komşudur.

Kanuni Sultan Süleyman’ın türbesinin kubbesi yıldızlarla süslü gökyüzü izlenimi verir. Pırlantalarla tezyin edilmiştir.

Revaklar camiyi tevazu ile çerçeveler 28 adettir. Cami avlusunun tam ortasında şadırvan bulunmaktadır.

Sayın Çevre ve Şehircilik Bakanımızın kuzey bahçesinde boğaza bakan mıntıkada yapılan toplantıda “avlusunda bulunduğumuz cami” demesi göz ardı edilebilecek bir hata olsa da bulunduğu makam itibariyle affedilebilecek bir gaf değildir. 

28 revakın çevrelediği cami avlusunun ortasında dikdörtgen şeklinde bir şadırvan bulunmaktadır..

Cami süslemeleri açısından sade bir yapıya sahiptir. Mihrap duvarındaki pencereler vitraylarla süslüdür. Mihrabın iki tarafındaki pencereler üzerinde yer alan çini madalyonlarda Fetih Suresi, caminin ana kubbesinin ortasında ise Nur Suresi yazılı bulunmaktadır. Caminin hattatı Hasan Çelebi’dir.

Süleymaniye Camii’nin 4 minaresi olmasının sebebi ise Kanuni’nin İstanbul’un fethinden sonraki dördüncü padişah oluşundandır.

Osmanlı külliyeleri içinde Fatih külliyesinden sonra ikinci büyük külliye Süleymaniye’dir.

Külliye İstanbul yarımadasının Haliç, Marmara, Topkapı Sarayı ve Boğaziçi’ni gören ortadaki en yüksek tepesindedir. Bu da şehir siluetine damgasını vurur.. Cami, medreseler, darüşşifa, darülhadis, çeşme, darülkurra, darüzziyafe, imaret, hamam, tabhane, kütüphane ve dükkânlardan meydana gelen külliyede Mimar Sinan’ın türbesi dış avlu duvarlarının karşısında mütevazı küçük bir yapıdır ki tıpkı ustalık eseri olan Selimiye’ye attığı imzası; lale (boynu eğri lale) gibi mütevazıdır.. 

Bu huzur ikliminde, yani Süleymaniye gölgesinde Mimar Sinan Toplantısı’nda Başbakan konuşma yaptı. Ben de oradaydım. 

Çok güzel konuşmaydı.

Bu iklime ihanet etmek şirke girerdi.

Katılıyorum.

Bütün estetik ve tarihi duruşlarımıza ters gelen ne varsa şirktir.

Ağaca karşı AVM savunuculuğu da…

Samimiyet, mesuliyet, merhamet, sadakat, fedakârlık, hürmet, hikmet, vefakârlık, liyakat, ehliyet ve aşkın fikri biraz daha cesur olmalı…

Cesaret burcu, kanaatkârlık burcu olmadan, bu meziyetlerimize ilave olunmadan fetihlere kanat çırpılamaz.

Bu vesileyle dünkü yazımızda yer alan Turgut Cansever’in Kubbeyi Yere Koymamak kitabını da tekrar hatırlatır; bir toplantıdan telefonla yazıyı yazdırma zaruretimizden ötürü yaptığımız bir isim yanlışını da düzeltmek isterim. Yazıda Kubbeyi Yerine Koymak geçmiş. Olsun o da bir ironi sayılsın…

NELER SÖYLENDİ?
@
Lütfü Şehsuvaroğlu

Lütfü Şehsuvaroğlu

DİĞER YAZILARI Kubbeyi Yerine Koymak ya da Kubbeyi Yere Koymamak 14-04-2016 11:23 Özgüven 07-04-2016 10:26 ŞEHİT VE ANNESİ 01-04-2016 18:00 'TOPRAĞA BAS DELİ GÖNÜL TOPRAĞA' 29-03-2016 11:44 Hayat ile Eser 19-03-2016 07:32 HER 12 MART GELENDE İKİ PARÇA OLURUZ 13-03-2016 09:41 MERHAMET HİSSİNİN KAYBOLMASI 09-03-2016 08:24 MESLEĞİ OLMAYAN ADAMIN AHLAKI OLUR MU? 29-02-2016 12:17 BİRLEŞMİŞ MİLLETLER’İN MİADI DOLDU 17-02-2016 06:40 KİTAP OKUMAK VE FİKİR İNŞA ETMEK ÜZERİNE 13-02-2016 23:09 HERKESİN BİR MUAVİYESİ VAR DURUR İÇERİSİNDE 03-02-2016 22:18 Yavaş Şehirler 27-01-2016 04:43 Kitap Düşmanları Kütüphane Katliamcıları 24-01-2016 19:12 Alevden Ata Binen Şair: Şükrü Karaca 19-01-2016 23:22 170 YIL 16-01-2016 12:20 Sarıkamış’ta 90 Bin Şehit Verdiğimiz Doğru mu? 12-01-2016 23:19 Yunus'u doğru anlıyor muyuz? 09-01-2016 05:04 SARIKAMIŞ 07-01-2016 11:46 GELECEK KURGUSU YAPABİLİYOR MUYUZ? 02-01-2016 11:53 ÇOBAN VE BUZ ÜSTÜNDE KAYMAK 31-12-2015 13:21 MEKTUP ÜSTÜNE 26-12-2015 08:13 Toprağın İdeolojisi ve Anadolu Mayasının Burçları 24-12-2015 23:06 KARE’NİN İÇİNDE NE VAR? 17-12-2015 10:15 ÖMÜR-KIZILELMA 15-12-2015 22:36 ULUSLARARASI POLİTİKADA KAÇ SENARYO YAZABİLİRSİN 11-12-2015 11:16 Şehir Ölürken Kente Serenat Düzmek 11-12-2015 04:55 TOHUMUN ÖNEMİ 08-12-2015 00:15 KÖPRÜ OLABİLMEK/KÖPRÜ YAPABİLMEK 04-12-2015 09:33 ALLAH’A ADANMADIKTAN SONRA 28-11-2015 10:06 DERSİMİZ SOSYOLOJİ 25-11-2015 09:19 KARİZMATİK LİDER 21-11-2015 06:36 ŞEHİRCİLİK ÇALIŞTAYI BAŞLIKLARI 20-11-2015 11:16 ŞEHİRLERİ KORUMAK 19-11-2015 10:31 KARARLILIK VE ADANMIŞLIK 18-11-2015 22:49 YAĞMUR VE SONBAHAR 14-11-2015 09:26 TESTİS YA DA TESTİ PEŞİNDE KIVRILAN S’LER 13-11-2015 00:34 TERÖR İTTİFAKININ ARKASINDAKİ GÜÇLE HESAPLAŞABİLMEK 11-11-2015 23:24 PYD’YE AKIL VERENLER 06-11-2015 14:38 Yeniden Başlamak 05-11-2015 00:00 Ölüm.. Eser ve evlat üstüne 05-10-2015 18:49 TÜRKMEN MESELESİ 25-06-2015 14:56
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
Şehir içindeki Nekropol, Kral Mezarları; odunluk, depo, otopark, ekmeklik olarak kullanılıyor
ANKET OYLAMA TÜMÜ
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
G20 Erdoğan, Putin ve Obama Caps
E-Bülten Kayıt
BİYOGRAFİ
ARŞİV ARAMA